Sonja Barend is zaterdag op 86-jarige leeftijd overleden. Haar familie maakte dit zondag bekend. Bekende Nederlanders delen hun herinneringen en eren de vrouw die decennialang een onuitwisbare stempel drukte op de Nederlandse televisie.
Frits Barend herinnert zich Sonja Barend niet alleen als een „geweldige vakvrouw”, maar ook als iemand met wie hij, nadat ze ontdekten dat ze verre familie waren, jarenlang Joodse feestdagen vierde. „Toen ik hoorde dat ze was overleden, had ik wel tranen in mijn ogen”, zegt Barend.
Hoewel hij door de presentatrice weleens gekscherend „mijn broer” werd genoemd, waren ze wel familie. Dat ontdekten ze toen ze beiden in de twintig waren, vertelt Barend (79). „Denk jij dat wij familie zijn?, vroeg zij eens. Toen heb ik mijn tante Liesje gevraagd en die wist: haar vader David Barend is een neef van mij.”
Hanneke Groenteman was „totaal in shock” toen zij hoorde dat Sonja Barend was overleden. „Uiteraard gaan er op mijn leeftijd, 86, net zo oud als Sonja, heel veel mensen dood. En meestal deal je daarmee, maar bij Sonja denk ik: dat kan niet. Sonja, de meest levendige persoon, in mijn beleving.”
Voor programmamaker Sinan Can was Barend samen met Paul Witteman en Kees Driehuis een van de redenen waarom ik als jonge journalist zo graag bij de VARA wilde werken. „Bij ons thuis stond Sonja vaak op televisie. Mijn moeder keek. En ik, als kind, keek mee”, schrijft Can. „Zonder dat ik het toen wist, werd daar iets geplant.”
„Zij heeft iets moois, iets koninklijks”, vertelt Jeroen Pauw over de ’koningin van de talkshow’ aan RTL Boulevard. Beide presentatoren maakten meerdere programma’s voor de Vara, nu BnnVara. „Zij staat voor iets, ook voor een tijdperk”, gaat de presentator verder over Barend. „Ze staat ook voor het engagement en tegelijkertijd de vrolijke lach. Je realiseert je toch nu dat dat niet meer zo is. Er zal geen Sonja Barend meer zijn.”
’Grondlegger van het tv-interview’
Volgens Nieuwsuur-presentator Mariëlle Tweebeeke is zij de ’grondlegger van het tv-interview in allerlei vormen’. „Aan de ene kant was daar het scherpe interview met de politicus, tot de zeer geïnteresseerde gesprekken met gewone mensen of artiesten aan de andere kant. Altijd veelzijdig, met als rode draad oprechte interesse. Dat zag je in haar hele houding; ze zat als het ware helemaal ín haar gast.”
Cornald Maas denkt terug aan de tijd dat hij met haar werkte en deelt een foto van hen samen. „Ach Sonja. Plaatje uit 1990, toen ik bij haar in de redactie zat. Altijd innig contact gehouden sindsdien”, schrijft hij.
Stylist Maik de Boer is geraakt door het overlijden van Barend, omdat hij met haar op tv is opgegroeid, schrijft hij op Instagram. „Een stukje jeugd gaat dan gevoelsmatig weg”, zegt hij. Hij ontmoette haar ook persoonlijk, „en voor ik het wist vertelde ik m’n diepste geheimen”, deelt hij. „Dat is waar je een goede journalist en presentator aan kunt herkennen, maar vooral een wezenlijk geïnteresseerd mens.”
Journalist Coen Verbraak stelt dat de programma’s van Sonja Barend van onschatbare waarde zijn geweest voor de Nederlandse televisie. Hij maakte in 2012 een film over haar.
„Sonja zat gasten nooit te interviewen, maar zij voerde gesprekken”, stelt Verbraak aan het ANP. „Ze was ontwapenend echt en maakte contact met haar gasten. Ze lepelde niet de vragen op die de redactie voor haar had bedacht.”
Politiek
Rob Jetten vindt het „verdrietig” dat het televisie-icoon is overleden. „Generaties groeiden op met haar scherpe vragen en warme gesprekken. Ze gaf mensen een stem en bracht Nederland samen rond de keukentafel”, schrijft de minister-president op X.
Met het overlijden van Sonja Barend is „een Amsterdammer in hart en nieren heengegaan”, reageert Femke Halsema. Volgens de Amsterdamse burgemeester kon je Barend in de Amsterdamse binnenstad dikwijls tegenkomen. „Statig, vrolijk, met altijd een scherpe observatie gereed.”
Ook vicepremier en defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) deelt haar medeleven. „Een grande dame van de tv die wij niet zullen vergeten”, roemt ze de presentatrice. „Er zijn weinig huiskamers in ons land waar Sonja Barend geen vaste gast was.”
Extra uitzendingen
BnnVara komt zondag met twee extra uitzendingen ter ere van Barend, heeft de omroep laten weten.
Zondagavond is er om 21.00 uur een extra uitzending Pauw & De Wit over het leven en de nalatenschap van Barend. De presentatie ligt in handen van Tim de Wit en Roos Moggré. Later op de avond, om 23.30 uur, wordt de documentaire Sonja Barend – Vragen zonder antwoord van Coen Verbraak uitgezonden. De documentaire uit 2012 verschijnt later ook op NPO Start.
Barend overleed zaterdag thuis in het bijzijn van haar familie. De doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.
