Drie patiënten zijn geëvacueerd van het cruiseschip waar het hantavirus uitbrak. Over het aanmeren van de toeristenboot wordt nog gesteggeld.
Drie personen zijn woensdag door een medisch noodteam geëvacueerd van het ronddobberende Nederlandse cruiseschip Hondius. Ze zijn zeer waarschijnlijk besmet met het levensgevaarlijke hantavirus, de Andes-variant om precies te zijn. Zeker twee van hen kampten met ‘acute symptomen’.
De patiënten, een Nederlander (41), een Brit (56) en een Duitse (65), worden opgevangen in Europese gespecialiseerde ziekenhuizen. Eerder overleden al drie opvarenden van het schip, onder wie een Nederlands echtpaar (69 en 70 jaar) aan vermoedelijk hetzelfde virus.
‘Doorschuifmentaliteit’
Het ophalen van de drie zieken werd begeleid door twee artsen. Deze specialisten bleven naar verluidt aan boord. Het schip lag woensdag nog voor de kust van Kaapverdië. Aan boord waren 149 reizigers, afkomstig uit 23 landen.
Kaapverdië weigerde het cruiseschip te laten aanmeren. De Spaanse overheid gaf wél groen licht, om bij de Canarische Eilanden de mensen van boord te laten. Daar moet het schip zaterdag aankomen.
Probleem is alleen: het lokale bestuur van de Spaanse eilandengroep wil de cruiseboot niet ontvangen, omdat dit gevaarlijk zou zijn voor de volksgezondheid. Bewoners zouden onvoldoende informatie hebben. Spoedoverleg moet uitsluitsel geven.
“Het lijkt een soort doorschuifmentaliteit”, reageert viroloog Marion Koopmans van het Erasmus MC. Het schip lijkt een hete aardappel. Autoriteiten willen, met corona in het geheugen, geen brandhaard worden van een dodelijk virus.
Koopmans vindt die zorgen rond het hantavirus onnodig. “Met de juiste aanpak en het volgen van protocollen is verdere verspreiding niet aannemelijk.” In de praktijk betekent dit vooral dat potentieel besmette mensen voldoende geïsoleerd moeten blijven van anderen. “Evacuatie kan op een veilige manier”, stelt Koopmans.
Nauw contact
Het feit dat het virus uitbrak op een schip met mensen uit 23 landen maakt een adequaat optreden complex en onnodig stroperig, denkt zij. Koopmans vindt dat van de Caribische eilanden, waar veel toeristisch verkeer met cruiseschepen plaatsvindt, verwacht mag worden dat zij voorbereid zijn op de evacuatie van zieken. “Het is bekend dat op zulke schepen infectieziekten kunnen uitbreken. Het is triest dat opvarenden nog vastzitten.”
Het hantavirus kan mensen acuut ziek maken, het RIVM noemt ernstige nier- en leverklachten als symptomen, net als hoge koorts. Ook longproblemen en zuurstoftekort lijken patiënten te treffen.
Het virus komt vermoedelijk van ratten of muizen, die er zelf niet ziek van worden. De aangetroffen Andes-variant kan zich vervolgens ook van mens op mens verspreiden. Maar alleen bij ‘nauw contact’, volgens epidemiologen en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Op het cruiseschip, waar mensen hutten delen en samen eten, leek dit het geval.
Geen restricties
Een man die, ook na een bezoek aan het cruiseschip Hondius, besmet bleek te zijn met het hantavirus, wordt behandeld in een ziekenhuis in Zürich. Zijn toestand is onbekend, maar de gezondheidsautoriteiten achten verdere besmettingen in het land onwaarschijnlijk, ondanks het feit dat de man contact heeft gehad met andere mensen.
Van een gevaar voor de Zwitserse samenleving zou geen sprake zijn. De WHO vindt reis- en handelsrestricties onnodig door het zeldzame karakter van het hantavirus. Wel wil de WHO preventief contactonderzoek doen met passagiers die eerder in hetzelfde vliegtuig zaten als de vrouw die aan het hantavirus overleed.
Koopmans vindt dat alle opvarenden zo snel mogelijk van boord moeten kunnen. “Hun situatie aan boord is triest.” Opvarenden moeten medisch onderzocht kunnen worden en zo nodig behandeld. In het geval van het hantavirus betekent behandeling vooral het bieden van ondersteunende zorg. Het virus wegnemen gaat niet. Of zoals Koopmans het zegt: “Een antivirale therapie bestaat niet tegen het hantavirus.”
